Tiếng Nhật · 9 phút đọc · Cập nhật 18/11/2026 · Đội ngũ Ecora
Bảng chữ cái tiếng Nhật: hiragana, katakana đầy đủ và cách học nhanh
Tiếng Nhật dùng ba bộ chữ cùng lúc: hiragana (ひらがな), katakana (カタカナ) và chữ Hán – Kanji (漢字). Hai bộ đầu là chữ ghi âm, mỗi chữ ứng với một âm tiết; đó là "bảng chữ cái" bạn cần học đầu tiên. Kanji ghi nghĩa và sẽ học dần theo từ vựng.
Mỗi bộ hiragana và katakana có 46 chữ cơ bản. Với 15–20 phút mỗi ngày, nhiều người đọc được hiragana sau khoảng 1–2 tuần và katakana sau thêm 1–2 tuần — tốc độ thực tế tuỳ mỗi người.
Bảng hiragana và katakana cơ bản (46 chữ)
Mỗi ô ghi chữ hiragana / chữ katakana và cách đọc theo phiên âm Latinh (romaji). Bảng xếp theo hàng phụ âm (あ, か, さ, た, な, は, ま, や, ら, わ) và cột nguyên âm a – i – u – e – o.
| Hàng | a | i | u | e | o |
|---|---|---|---|---|---|
| – | あ ア a | い イ i | う ウ u | え エ e | お オ o |
| k | か カ ka | き キ ki | く ク ku | け ケ ke | こ コ ko |
| s | さ サ sa | し シ shi | す ス su | せ セ se | そ ソ so |
| t | た タ ta | ち チ chi | つ ツ tsu | て テ te | と ト to |
| n | な ナ na | に ニ ni | ぬ ヌ nu | ね ネ ne | の ノ no |
| h | は ハ ha | ひ ヒ hi | ふ フ fu | へ ヘ he | ほ ホ ho |
| m | ま マ ma | み ミ mi | む ム mu | め メ me | も モ mo |
| y | や ヤ ya | ゆ ユ yu | よ ヨ yo | ||
| r | ら ラ ra | り リ ri | る ル ru | れ レ re | ろ ロ ro |
| w | わ ワ wa | を ヲ o | |||
| n | ん ン n |
Âm đục, âm bán đục và âm ghép
Thêm hai dấu phẩy nhỏ (゛) vào góc trên bên phải, phụ âm trở thành âm đục; thêm vòng tròn nhỏ (゜) vào hàng は được âm p. Katakana dùng đúng các dấu này.
- Âm ghép (拗音): chữ hàng i + ゃ/ゅ/ょ viết nhỏ: きゃ kya, しゅ shu, ちょ cho, にゃ nya, りょ ryo.
- Âm ngắt (促音): っ/ッ viết nhỏ làm phụ âm sau được ngắt và nhân đôi: きって kitte (con tem) khác きて kite (hãy đến).
- Trường âm (長音): hiragana kéo dài bằng cách thêm nguyên âm: おばあさん obaasan (bà) khác おばさん obasan (cô, dì); katakana dùng dấu gạch ー: コーヒー kōhī (cà phê).
| Hàng | a | i | u | e | o |
|---|---|---|---|---|---|
| g | が ga | ぎ gi | ぐ gu | げ ge | ご go |
| z | ざ za | じ ji | ず zu | ぜ ze | ぞ zo |
| d | だ da | ぢ ji | づ zu | で de | ど do |
| b | ば ba | び bi | ぶ bu | べ be | ぼ bo |
| p | ぱ pa | ぴ pi | ぷ pu | ぺ pe | ぽ po |
Khi nào dùng hiragana, khi nào dùng katakana
- Hiragana: trợ từ và đuôi ngữ pháp (たべます, たべた), những từ không có chữ Hán thông dụng, và phiên âm nhỏ trên đầu Kanji (furigana). Ba trợ từ đọc khác mặt chữ: は đọc "wa", を đọc "o", へ đọc "e".
- Katakana: từ mượn tiếng nước ngoài (テレビ tivi, パン bánh mì), tên người và địa danh nước ngoài (ベトナム Việt Nam), đôi khi để nhấn mạnh hoặc từ tượng thanh.
- Kanji: phần mang nghĩa của từ (食べます – 食 là "ăn"). Người mới học vẫn đọc được câu nhờ furigana.
Những cặp chữ dễ nhầm
| Bộ chữ | Dễ nhầm | Mẹo phân biệt |
|---|---|---|
| Hiragana | さ – ち | Nét dưới của さ (sa) như chữ c, mở sang phải; nét dưới của ち (chi) mở sang trái, giống số 5. |
| Hiragana | ぬ – め | ぬ (nu) có vòng nhỏ ở đuôi; め (me) không có. |
| Hiragana | わ – れ – ね | Đuôi khác nhau: わ (wa) cong tròn, れ (re) hất ra, ね (ne) cuộn vòng. |
| Hiragana | る – ろ | る (ru) có vòng ở cuối; ろ (ro) không có. |
| Katakana | シ – ツ | シ (shi) hai chấm xếp dọc bên trái, nét dài hất từ dưới lên; ツ (tsu) hai chấm nằm ngang phía trên, nét dài kéo từ trên xuống. |
| Katakana | ソ – ン | ソ (so) nét dài kéo từ trên xuống; ン (n) nét dài hất từ dưới lên. |
| Katakana | ク – ケ – タ | ク (ku) hai nét; ケ (ke) có nét ngang ra ngoài; タ (ta) có thêm nét nhỏ bên trong. |
Cách học thuộc bảng chữ cái nhanh và nhớ lâu
- Học hiragana trước, mỗi ngày 1–2 hàng (5–10 chữ). Mỗi chữ: nhìn, nghe âm thanh, đọc to, viết 2–3 lần là đủ — không cần chép kín trang vở.
- Tự kiểm tra ngay: che phiên âm và đọc chữ, rồi nghe âm và chọn chữ. Tự nhớ lại trước khi xem đáp án giúp nhớ lâu hơn đọc đi đọc lại (E-12).
- Ôn lại theo lịch giãn cách — hôm sau, 3 ngày sau, 1 tuần sau — thay vì học dồn một buổi (E-11).
- Đọc từ thật ngay khi biết vài hàng: あお (xanh), いえ (nhà), さかな (cá), すし. Đọc từ có nghĩa nhớ chữ nhanh hơn đọc chữ rời.
- Luyện tai các âm người Việt dễ bỏ qua: trường âm, âm ngắt っ, âm ん. Nghe cặp từ do nhiều giọng khác nhau đọc giúp tai phân biệt tốt hơn (E-20).
- Học katakana khi đã đọc hiragana trôi chảy, bằng chính các từ mượn quen thuộc: コーヒー, テレビ, ベトナム.
Phát âm: những điểm người Việt hay sai
- つ (tsu) không phải "tu" hay "xu": đầu lưỡi chạm chân răng rồi bật "ts".
- ふ (fu) nằm giữa "ph" và "h": hai môi khép hờ thổi hơi, răng không chạm môi.
- Hàng ら đọc giữa "r" và "l": đầu lưỡi chạm nhẹ một lần, không rung.
- Mỗi chữ kana (kể cả っ, ん, trường âm) chiếm một nhịp gần bằng nhau; nói thiếu nhịp có thể đổi nghĩa từ.
Câu hỏi thường gặp
Bảng chữ cái tiếng Nhật có bao nhiêu chữ?
Hiragana và katakana mỗi bộ có 46 chữ cơ bản, cộng thêm các biến thể âm đục (が, ざ…), âm bán đục (ぱ…), âm ghép (きゃ…) và âm ngắt っ. Kanji không phải bảng chữ cái; chữ Hán thông dụng chính thức có 2.136 chữ.
Nên học hiragana hay katakana trước?
Hiragana trước, vì mọi câu tiếng Nhật đều dùng hiragana và furigana trên Kanji cũng viết bằng hiragana. Katakana học sau, chủ yếu để đọc từ mượn và tên nước ngoài.
Có thể học tiếng Nhật chỉ bằng romaji không?
Chỉ nên dùng romaji vài ngày đầu để biết cách đọc. Sách, đề JLPT và mọi văn bản thực tế đều không dùng romaji, nên càng sớm đọc được kana càng đỡ phải học lại.
Học bảng chữ cái mất bao lâu?
Với 15–20 phút mỗi ngày, nhiều người đọc được hiragana sau khoảng 1–2 tuần và katakana sau thêm 1–2 tuần. Đọc nhanh, không phải nghĩ, thì cần thêm vài tuần đọc từ và câu thật.
Đọc tiếp
Nguồn nghiên cứu
- E-11: Kim & Webb 2022, Language Learning — phân tích tổng hợp 48 thí nghiệm về ôn tập giãn cách
- E-12: Adesope và cộng sự 2017; Rowland 2014 — phân tích tổng hợp về luyện nhớ lại
- E-20: Uchihara, Karas & Thomson 2025 — luyện nghe phân biệt âm với nhiều giọng (79 nghiên cứu)